Portekiz’de 24 Ocak 2016 tarihinde yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde, eski Sosyal Demokrat Parti (PSD) lideri Marcelo Rebelo de Sousa, rakiplerine açık fark atarak ilk turda zaferini ilan etti. Seçim yasasının öngördüğü mutlak çoğunluğu (yüzde 50 + 1) ilk turda aşan Sousa, böylece ikinci tur oylamasına gerek kalmadan ülkenin yeni devlet başkanı oldu.
Resmi sonuçlara göre, bağımsız ancak merkez sağ partilerin desteğini alan Marcelo Rebelo de Sousa, oyların yüzde 52,0’sini alarak sandıktan birinci çıktı. Bu sonuç, Portekiz siyasetinde istikrarlı bir liderlik arayışının göstergesi olarak yorumlandı ve Sousa’nın geniş kitleler nezdindeki popülaritesini bir kez daha ortaya koydu.
Seçim Sonuçları ve Kilit Adaylar
24 Ocak 2016 tarihinde gerçekleşen ilk tur oylamasında, toplam on adayın yarıştığı Portekiz cumhurbaşkanlığı seçimlerinde, ana mücadele Marcelo Rebelo de Sousa ve bağımsız aday Sampaio da Nóvoa arasında yaşandı. Seçimlerin belirgin sonuçları şu şekilde kaydedildi:
- Marcelo Rebelo de Sousa: Yüzde 52,0 oy oranı ile ilk turda seçildi. Sousa, daha önce Sosyal Demokrat Parti’nin (PSD) genel başkanlığını yapmış, siyasette ve medyada tanınan bir isimdi. Halk tarafından “Profesör Marcelo” olarak da bilinen Sousa, ülkenin önde gelen üniversitelerinde hukuk profesörlüğü yapmıştı.
- Sampaio da Nóvoa: En yakın rakibi olan bağımsız aday Nóvoa, oyların yüzde 22,9’unu alarak ikinci sırada yer aldı. Nóvoa, akademik kimliği ve eski Lizbon Üniversitesi Rektörlüğü göreviyle biliniyordu.
- Marisa Matias: Sol Blok’un (Bloco de Esquerda) adayı Matias, yüzde 10,1 oy alarak üçüncü oldu.
- Diğer Adaylar: Geriye kalan adaylar arasında Maria de Belém Roseira (yüzde 4,2), Edgar Silva (yüzde 3,9) ve Vitorino Silva (yüzde 3,3) gibi isimler bulunuyordu.
Portekiz Cumhurbaşkanlığı ve Siyasi Dengeler
Portekiz’de cumhurbaşkanlığı makamı, doğrudan halk oyuyla beş yıllığına seçilen ve en fazla iki dönem görev yapabilen bir pozisyondur. Cumhurbaşkanı, başbakanı atama, parlamentoyu feshetme ve yasaları veto etme gibi önemli yetkilere sahiptir, ancak genellikle dengeleyici ve sembolik bir rol üstlenir. Marcelo Rebelo de Sousa’nın ilk turdaki zaferi, Portekiz’in siyasi istikrarına katkıda bulunacağı ve ülkenin Avrupa Birliği içindeki konumunu güçlendireceği beklentilerini beraberinde getirdi.
Sousa’nın kampanyası, halka yakınlığı, tecrübesi ve ülkenin sorunlarına getireceği çözümler üzerine odaklanmıştı. Medya uzmanlığı sayesinde halkla etkili bir iletişim kurabilen Sousa, seçmenlerin güvenini kazanmayı başardı. Bu seçim, Portekiz’in ekonomik zorluklarla boğuştuğu bir dönemde gerçekleşti ve yeni cumhurbaşkanının, hükümetle uyumlu bir şekilde çalışarak ülkenin toparlanma sürecine liderlik etmesi bekleniyordu.
İlk turda alınan bu kesin sonuç, seçim sürecindeki belirsizliği ortadan kaldırarak Portekiz siyasetine net bir yön verdi. Marcelo Rebelo de Sousa’nın göreve başlamasıyla birlikte, ülkenin hem iç hem de dış politikada yeni bir döneme gireceği öngörüldü.