Anayasa Mahkemesi (AYM), Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) milletvekillerinin Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) personel düzenlemelerine ilişkin kanun hükümlerinin iptali istemiyle yaptığı başvuruyu usulden reddetti. Mahkeme, 7476 Sayılı Kanun’da yer alan ve TSK personelini ilgilendiren bazı geçici maddeleri, “genel, soyut, objektif ve sürekli hükümler” taşımadığı gerekçesiyle Anayasa’ya aykırılık iddiasının soyut norm denetimi yoluyla incelenemeyeceğine karar verdi.
CHP milletvekilleri, 7476 Sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un iki maddesinin Anayasa’ya aykırı olduğu iddiasıyla AYM’ye taşımıştı. Ancak Yüksek Mahkeme, söz konusu maddelerin özel nitelikte olduğunu belirterek, başvuruyu esastan görüşmeden reddetmiş oldu.
Başvurunun Odağındaki TSK Düzenlemeleri
Hangi Maddeler İptal Edilmek İstendi?
- 7476 Sayılı Kanun’un 2. Maddesi: Bu maddeyle, 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’na eklenen geçici bir madde hedef alındı. Bu geçici madde, TSK, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığından disiplinsizlik, başarısızlık veya diğer nedenlerle (Kanun Hükmünde Kararnamelerle (KHK) terör örgütü üyeliği veya iltisakı nedeniyle ihraç edilenler hariç) ayrılan personel içerisinden yedek subay veya yedek astsubay olarak atanma imkanı getiriyordu. CHP, bu düzenlemenin anayasaya aykırı olduğunu savunuyordu.
- 7476 Sayılı Kanun’un 5. Maddesi: Bu madde ise, 2803 Sayılı Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Akademisi Kanunu’na eklenen geçici bir maddeyi içeriyordu. Bu düzenlemeye göre, 15 Temmuz 2016 tarihinde görevdeyken rütbeleri alınan ancak daha sonra idari veya yargı kararlarıyla rütbeleri iade edilen jandarma ve sahil güvenlik personeli, belirli şartları (KHK ile ihraç edilmemiş olmak, terör örgütleriyle iltisaklı olmamak gibi) taşımaları halinde, rütbelerine uygun olarak yeniden atanabileceklerdi. CHP, bu hükmün de Anayasa’ya aykırı olduğu iddiasıyla iptalini talep etmişti.
AYM’nin Ret Gerekçesi: “Özel Nitelikte Hükümler”
Anayasa Mahkemesi, CHP’nin bu iki maddeye ilişkin iptal başvurusunu, “yok hükmünde kararıyla reddetti.” Bu kararın temelinde, Yüksek Mahkeme’nin soyut norm denetimi yetkisinin sınırları yer alıyor. AYM’ye göre, bir kanun hükmünün soyut norm denetimi yoluyla Anayasa’ya aykırılığı incelenebilmesi için, o hükmün “genel, soyut, objektif ve sürekli” nitelikte olması gerekiyor. Ancak Mahkeme, söz konusu düzenlemelerin belirli kişi veya grupları hedef alan, geçici ve “özel nitelikte” hükümler olduğuna hükmetti. Bu nedenle, genel bir normun denetimine ilişkin olan soyut norm denetimi kapsamında bu maddelerin esasının incelenemeyeceğine karar verildi.
AYM’nin bu kararı, yasal düzenlemelerin anayasal denetim sürecinde, hükümlerin genel niteliği ile özel niteliği arasındaki ayrımın önemini bir kez daha ortaya koymuş oldu. Başvuru, esastan incelenmediği için, söz konusu maddelerin Anayasa’ya uygunluğu ya da aykırılığı konusunda Mahkeme bir değerlendirme yapmamış oldu.
