Ankara, Kıbrıs problemine tahlil arayışında strateji değişikliğine gittiğini resmi olarak Birleşmiş Milletler’e iletti. 1960’lı yılların sonlarından itibaren Kıbrıs’ın gündeminde olan federal tahlil, Türkiye için artık miadını doldurmuş durumda.
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Ankara’nın BM nezdinde Kıbrıs problemine ait yeni tutumuyla ilgili olarak Twitter hesabından şu iletisi verdi: “BM’nin Kıbrıs Kıdemli Yetkilisi Jane Holl Lute’a federasyon projesinin sürdürülebilir olmaktan çıktığını söyledik. Türk tarafı Ada’daki gerçeklere uygun, hâkim eşitliğe dayalı iki devletli tahlili savunuyor. Yeni bir müzakere süreci için ortak yer oluşması gerekiyor.”
Çavuşoğlu’nun bu çıkışı, Kıbrıs’ın her iki yakasında da büyük yankı buldu. Rum tarafı Türkiye’nin yeni tek taraflı çıkışına reaksiyonlu. Adanın kuzeyindeyse tahlil yanlısı, sol muhalif çevreler Ankara’yı eski periyodun milliyetçi telaffuzlarına dönüşle suçluyor.
RUM TARAFI DURUM DEĞERLENDİRMESİ YAPIYOR
Son gelişmeler konusunda Rum tarafında hummalı bir çalışma başlatılmış durumda. Rum liderliği, Çavuşoğlu’nun BM Genel Sekreteri Guterres’in Kıbrıs Özel Danışmanı Jane Holl Lute’yle dün gerçekleştirdiği görüşmede gündeme gelen bahisler hakkında bilgi edinmek için harekete geçti. Nikos Anastasiadis liderliği, Ankara’nın Kıbrıs meselesinde resmi olarak tez değiştirmesine paralel olarak diplomatik alanda atağa geçmeye hazırlanıyor.
‘Gevşek federasyon’ temelinde son tahlil fikri üzerinde duran Anastasiadis liderliği, Ankara’nın yine taksimci siyasetlerin peşinden koşmaya başladığı görüşünde. Bu görüşe katılan Rum muhalif partiler ise Anastasiadis liderliğinin Ankara’nın hareketlerinin önüne geçmek için gereğince uğraş sarf etmediği konusunda ısrarcı. Geçtiğimiz saatlerde Kıbrıs Temsilciler Meclisi’nde gerçekleştirilen yeni yıl bütçe görüşmelerinde, muhalefet partilerinden hükümete bu bahiste sert tenkitler geldi.
‘ÇAVUŞOĞLU KKTC VATANDAŞI OLSUN’
KKTC’de federasyon temelli barış yanlısı güçler de yansılı. Federal tahlil fikrinde ısrarcı olan tecrübeli Kıbrıslı Türk gazeteci Sami Özuslu, yeni yazısında Çavuşoğlu’nu sert bir lisanla eleştirdi: “Türkiye idaresi içeride ve dışarıda sıkıştıkça ve çember daraldıkça elindeki iki ‘koz’a başvuruyor. Biri Suriyeli göçmenler, başkası ise Kıbrıs. Halk takviyesini yitiren AKP’nin iktidarının son kullanım tarihini biraz daha ötelemek için her iki kozu da zirve tepe ve işine geldiğinde yumuşak, işine diğer türlü geldiğinde sert siyasetlerle kullandığı ve kullanmaya devam edeceği anlaşılıyor.”
Özuslu, “Çok zikzaklı, yani tutarsız, günübirlik dış siyaset uygulamaları kuşkusuz en fazla Türkiye halkına değerliye patlıyor. Lakin tıpkı vakitte ‘kedinin kuyruğunda maşrapa’ durumundaki Kıbrıslı Türkler de tabana yanlışsız yuvarlanmaya mahkûm ediliyor. 1950’lerden kalma, Soğuk Savaş periyodu ‘taksimci’ politikayı hem Ankara hem de burada zorlamayla seçtirdikleri Tatar lisanlarına doladıkça tehlike çanları daha yakından duyulmaya başlıyor” tabirlerini kullandı.
‘ÇAVUŞOĞLU KKTC VATANDAŞI OLSUN’
Özuslu yazısının devamında Çavuşoğlu’na farklı bir teklifte bulunarak Türk tarafının yeni Kıbrıs siyasetine yansısını söz etti: “Buradan TC Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’na çağrımdır: Şahsen kendisi gelip KKTC yurttaşı olsun. Fakat bir kaideyle. TC yurttaşlığından da çıkacak. Bundan sonra yalnızca KKTC yurttaşlığı ile yetinsin. KKTC yurttaşlarının yaşadığı zorlukları şahsen yaşasın. Bir yere gideceğinde bin bir çeşit vize sıkıntısıyla yüzleşsin. KKTC şartlarında hayat sürsün. Madem Kıbrıslı Türklerin ismine konuşuyor, ‘iki başka devlet’ istiyor, o vakit ‘bizim gibi’ yaşamayı da kabul edecek. Gelsin, istediği üzere konuşsun o zaman!”
‘SORUN FEDERASYON DEĞİL’
Bir başka Kıbrıslı Türk muhalif müellif Hasan Yıkıcı da Ankara’nın ‘Kıbrıs’ta federal vizyon çöktü’ görüşüne katılmıyor. Yıkıcı’ya nazaran Kıbrıs’taki sorun federal tahlilin kendisiyle ilgili değil; sorun BM’nin kelam konusu formülü ele alışında. Yıkıcı “Kıbrıs probleminde daima olarak hayal kırıklıkları ve ümitsizlikler yaratan belirleyici ögenin BM’nin benimsettiği, tüm tarafların da kabullendiği ‘bütünlüklü çözüm’ prosedürüdür. Yani her şeyde muahededen hiçbir şeyde anlaşılamayacağı prensibi” tespitinde bulunuyor.
Yıkıcı devamında şu vurguda bulunuyor: “Deneyimlenmemiş bir olgu olarak federasyon tezi çökmedi. Çöken, tekraren denenen ve hüsran ile sonuçlanan bir prosedür olarak ‘bütünlüklü tahlil yöntemi'”.
Gazete Duvar